Nhiệm vụ đột phá là xây dựng năng lực điều hành thống nhất; cần hình thành hệ sinh thái dữ liệu số về công tác tư tưởng, dư luận xã hội, báo chí, truyền thông, học tập nghị quyết, phản ánh từ cơ sở và thông tin bảo đảm liên thông, an toàn, bảo mật, phục vụ trực tiếp cấp ủy trong lãnh đạo, chỉ đạo. Ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo phải có kiểm soát, có chuẩn mực đạo đức; công nghệ hỗ trợ con người, không thay thế trách nhiệm chính trị. Nâng cao năng lực phân tích, dự báo, cảnh báo sớm. Đây là khâu then chốt để công tác tư tưởng chuyển từ bị động sang chủ động, từ xử lý sau sự việc sang định hướng từ sớm, từ xa; cần nhận diện kịp thời vấn đề tư tưởng, tâm trạng xã hội, điểm nóng dư luận, thông tin xấu độc, chiến dịch thao túng nhận thức, nội dung giả mạo do công nghệ và những vấn đề dân sinh dễ bị lợi dụng, xuyên tạc.
Làng sáng tạo số - Đột phá ở Tuyên Quang
Khau Cau từng là thôn nghèo nhất của xã Lâm Bình. Bản làng heo hút, 100% người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, sống dựa chủ yếu vào sản xuất nông nghiệp. No đủ thì nhờ giời mà nghèo đói cũng do giời.
Nhưng đấy là chuyện của 5-7 năm trước, còn giờ, ở Khau Cau, những ngôi nhà xây, nhà vườn như biệt phủ đã không còn là hình ảnh hiếm gặp ở làng.
Và ở đây, người dân ngoài làm ruộng làm nương, còn làm kinh tế số “đỉnh” nhất tỉnh – nếu không muốn nói là nhất cả nước! Trên nương, ngoài ruộng, bên bờ suối, hay phiên chợ rộn ràng, không khó để bắt gặp những nhóm người mang theo máy ảnh, điện thoại, chân máy, micro đang miệt mài ghi hình. Từ những thước phim dung dị về cuộc sống miền sơn cước, một ngành nghề mới đã hình thành giữa đại ngàn – nghề sáng tạo nội dung số.
(2018 - 2019)
(Từ 2021 đến nay)
Sau một thời gian loay hoay với việc quản lý như nào nền kinh tế mới mẻ này, tháng 4-2026, Lâm Bình công bố thành lập Làng sáng tạo nội dung số Lâm Bình và Đề án Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030. Đây là mô hình được triển khai gắn với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Điểm đáng chú ý là chính quyền không thay người dân làm nội dung mà đóng vai trò định hướng, kết nối và đồng hành. Người dân vẫn được tự do sáng tạo, nhưng được khuyến khích khai thác những giá trị tích cực của văn hóa bản địa, quảng bá cảnh quan, sản phẩm OCOP, du lịch cộng đồng thay vì chỉ chạy theo những nội dung gây tò mò để câu lượt xem.
"Việc thành lập Làng sáng tạo nội dung số mở ra cơ hội để những người làm nghề được kết nối, học hỏi lẫn nhau và xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp hơn. Không chỉ tạo thu nhập cho gia đình, mỗi video còn góp phần đưa hình ảnh Lâm Bình đến với đông đảo du khách trong và ngoài nước".
Bứt phá doanh thu từ nội dung số & Đóng góp ngân sách địa phương
Tổng doanh thu sản xuất nội dung số
Doanh thu từ YouTube, Facebook, TikTok
Nhân lực số - Thiếu và thừa
Ngay sau khi Lâm Bình công bố thành lập Làng sáng tạo nội dung số, trung bình mỗi ngày có từ 3 đến 4 đoàn khách từ các địa phương trong tỉnh và các tỉnh lân cận đến đây học hỏi kinh nghiệm và cách làm.
Nhân lực số, với Tuyên Quang nói riêng và các tỉnh miền núi phía Bắc nói chung, vẫn là câu chuyện vừa thừa vừa thiếu.
Khắc phục điều này, một trong những giải pháp mà Tuyên Quang đang tập trung thực hiện là “cầm tay chỉ việc”, đào tạo tại chỗ.
Chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, tỉnh đã tổ chức 26 lớp tập huấn, bồi dưỡng nhằm nâng cao kỹ năng chuyển giao các giải pháp kỹ thuật, công nghệ về chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ số. Các lớp tập huấn được triển khai cho đội ngũ công chức, viên chức tại 55 xã, phường với 1.785 học viên tham gia; đồng thời hướng dẫn, hỗ trợ các Tổ công nghệ số cộng đồng tại các thôn thuộc 28 xã với 2.833 học viên tham gia, nâng tổng số học viên được tập huấn, bồi dưỡng lên 4.618 người. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, năng lực số và kỹ năng ứng dụng công nghệ số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân trên địa bàn tỉnh.
Việc đầu tư hạ tầng cho các địa phương cũng đang được các doanh nghiệp viễn thông đầu tư, với hơn 3.100 vị trí trạm BTS, trên 5.700 trạm phát sóng, 100% trung tâm xã, phường được phủ cáp quang; mạng truyền số liệu chuyên dùng kết nối đến toàn bộ cơ quan nhà nước. Đặc biệt, 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện đã được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình, tạo điều kiện để người dân giải quyết thủ tục hành chính mọi lúc, mọi nơi. Trong lĩnh vực y tế, giáo dục, thuế, các nền tảng số tiếp tục được mở rộng. 100% cơ sở khám, chữa bệnh đã thực hiện tiếp nhận người dân bằng căn cước công dân tích hợp trên VNeID; toàn bộ sản phẩm OCOP của tỉnh đều được đưa lên các sàn thương mại điện tử; thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng trở thành thói quen trong nhiều lĩnh vực.
Dấu Ấn Chuyển Đổi Số & Hạ Tầng Viễn Thông
Những con số nổi bật thể hiện sự phát triển toàn diện của hạ tầng số địa phương
Đưa máy tính về thôn bản
Khi hạ tầng số được lấp đầy, nhân lực số được nâng cao trình độ, mô hình quản trị mới dần hình thành. Dữ liệu trở thành nền tảng, công nghệ trở thành công cụ và cán bộ cơ sở chính là những người đưa chuyển đổi số đi vào từng thôn bản.
Cuối năm 2025, xã Việt Lâm trở thành một trong những địa phương đầu tiên của tỉnh mạnh dạn trang bị máy vi tính, máy in cho đội ngũ cán bộ thôn và các tổ công nghệ số cộng đồng tại 14/14 thôn. Cùng với đó, Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã được đầu tư đồng bộ; các lớp tập huấn kỹ năng sử dụng máy tính, khai thác phần mềm, thực hiện dịch vụ công trực tuyến được tổ chức thường xuyên cho cán bộ cơ sở.
Điều đáng nói, những thiết bị ấy không nằm trong tủ hay chỉ phục vụ công việc hành chính. Chúng trở thành "cầu nối" để người dân vùng cao tiếp cận chính quyền số ngay từ thôn bản.
Anh Đặng Văn Sẳn, thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng thôn Nậm Quăng cho biết, thời gian đầu, không ít người dân còn e ngại khi nghe đến dịch vụ công trực tuyến hay tài khoản định danh điện tử. Các thành viên trong tổ phải đến từng hộ gia đình, cầm tay hướng dẫn từ cách cài đặt ứng dụng, kích hoạt tài khoản định danh điện tử đến nộp hồ sơ trên môi trường mạng.
Lãnh đạo xã Bắc Quang bàn giao máy tính cho các thôn.
Nếu hơn 80 năm trước, phong trào Bình dân học vụ góp phần xóa nạn mù chữ thì hôm nay, Tuyên Quang đang viết tiếp tinh thần ấy bằng một cuộc vận động mới: xóa "mù số". Hơn 3.900 tổ công nghệ số cộng đồng với trên 20.250 thành viên được thành lập trên toàn tỉnh đã trở thành lực lượng trực tiếp đưa chuyển đổi số đến từng gia đình.
Ở đó có bí thư chi bộ, trưởng thôn, công an cơ sở, đoàn viên thanh niên, hội phụ nữ, hội nông dân và những người am hiểu công nghệ. Họ không chỉ tuyên truyền chủ trương mà "đi từng ngõ, gõ từng nhà"; cầm tay hướng dẫn người dân cài đặt VNeID, tạo tài khoản định danh điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, bán hàng trên sàn thương mại điện tử hay bảo vệ thông tin cá nhân trên không gian mạng.
Quay trở lại xã Hồng Sơn, sau khi hỗ trợ máy tính cho các thôn bản, nhận thấy những tồn tại, vướng mắc từ cơ sở sau sáp nhập thôn bản trong việc ứng dụng công nghệ số vào quản lý, điều hành hoạt động của chi bộ, thôn bản của đội ngũ bí thư chi bộ, trưởng thôn, Đảng uỷ xã đã quyết định mở một lớp đặc biệt – "học trò" là những bác, cô, thay vì khăn quàng đỏ lại là những mái đầu đã bạc và đang gánh vác trọng trách người đứng đầu cấp uỷ chi bộ thôn. Tiếng trao đổi, tiếng hướng dẫn "cầm tay chỉ việc" rôm rả khắp phòng máy, cùng những nụ cười rạng rỡ khi tự tay thao tác thành công. Đồng chí Hoàng Vĩnh Hà, Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ xã – người hiến kế mở lớp học và cũng là một trong những “giáo viên” trực tiếp đứng lớp chia sẻ:
“Có những bác tuổi đã cao, từng thao tác nhấp chuột, gõ bàn phím còn đôi chút bỡ ngỡ, nhưng tinh thần thì luôn tràn đầy nhiệt huyết. Tinh thần "học, học nữa, học mãi" của các bác chính là tấm gương sáng về tinh thần nêu gương của người đảng viên”.
— Đồng chí Hoàng Vĩnh Hà, Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ xã Hồng Sơn
Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ xã Hồng Sơn Hoàng Vĩnh Hà trực tiếp đứng lớp hướng dẫn các đồng chí Bí thư chi bộ, Trưởng thôn cách sử dụng máy tính, ứng dụng vào công việc thôn bản.
“Thông qua lớp học đặc biệt này, chúng tôi nhận thấy rõ một điều: "Trí tuệ làng" – vốn sống, uy tín và bề dày kinh nghiệm thực tiễn – một khi được tiếp sức bởi công nghệ hiện đại, từ văn bản Word, Sổ tay đảng viên điện tử đến các công cụ AI, chắc chắn sẽ tạo nên hiệu quả thiết thực trong lãnh đạo và phục vụ Nhân dân”.
Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ xã Hồng Sơn
Nếu như trước đây, việc đưa chuyển đổi số về với bà con vùng cao còn vướng phải rào cản về hạ tầng và thói quen công nghệ, thì nay, việc lựa chọn đúng điểm chạm đã tạo ra bước đột phá ngay từ cơ sở. Điển hình như tại xã Đồng Văn, việc ra mắt và đưa vào vận hành Nền tảng “Công dân số Đồng Văn” trên ứng dụng Zalo Mini App từ tháng 6/2026 đã ghi dấu một bước tiến quan trọng trong xây dựng chính quyền số, phát triển xã hội số ở vùng cao.
“Với phương châm lấy người dân làm trung tâm, việc đưa nền tảng Công dân số lên Zalo đã biến chiếc điện thoại thông minh thành một trụ sở chính quyền ảo. Không chỉ giải quyết bài toán khoảng cách địa lý hay thời gian chờ đợi, công nghệ AI và quy trình xử lý công khai, minh bạch còn giúp bà con dễ dàng tra cứu thủ tục, gửi phản ánh và tiếp cận thông tin chính thống mọi lúc, mọi nơi”.
”Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Văn
Nền tảng “Công dân số Đồng Văn” trên Zalo Mini App mang lại nhiều tiện ích.
Phân tích sâu hơn vào hiệu quả, tính ứng dụng của mô hình không chỉ dừng lại ở góc độ quản lý hành chính mà đã lan tỏa trực tiếp vào đời sống kinh tế - xã hội. Nền tảng liên tục được cập nhật Bản đồ số, tính năng trải nghiệm thực tế ảo VR 360 để quảng bá các điểm tham quan du lịch, lễ hội, cơ sở lưu trú. Đồng thời trở thành kênh cung cấp thông tin sản xuất nông nghiệp, hỗ trợ kỹ thuật, kết nối tiêu thụ nông sản và truyền tải các chính sách an sinh xã hội đến từng hộ gia đình.
Người dân địa phương truy cập nền tảng“Công dân số Đồng Văn”
Chỉ sau một thời gian ngắn vận hành, nền tảng đã thu hút 3.235 người cài đặt, sử dụng (đạt 12,8% dân số toàn xã và chiếm 18,5% dân số từ 15 tuổi trở lên). Người dân địa phương đã chủ động khai thác hiệu quả các công cụ số: thực hiện hơn 300 hồ sơ dịch vụ công trực tuyến; tạo ra 432 lượt tương tác với Chatbot AI để tra cứu thông tin chỉ đạo, điều hành.
Đáng chú ý, cơ chế tương tác hai chiều phát huy tác dụng rõ rệt khi chính quyền tiếp nhận 20 kiến nghị, phản ánh trực tiếp từ người dân về các sự cố thiên tai như sạt lở, mưa lớn, hay các vấn đề trật tự đô thị, môi trường như lấn chiếm vỉa hè, xả rác bừa bãi... 100% các phản ánh này đều được chuyển ngành liên quan xử lý dứt điểm. Khảo sát thực tế ghi nhận có tới 99% người dân đánh giá hài lòng về chất lượng và tiện ích của nền tảng.
Hiệu quả của mô hình Công dân số Đồng Văn khẳng định tư duy quản trị hiện đại: Chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng và chính quyền không phải là những đề án trên giấy, mà là việc tạo ra những công cụ thiết thực, dễ dùng, giúp người dân từ chỗ được phục vụ chuyển sang chủ động tham gia vào quá trình xây dựng chính quyền số tại địa phương.
Trung tá Hầu Seo Chúng, Đội trưởng Đội Kiểm soát hành chính, Đồn Biên phòng Thàng Tín cho rằng, phổ cập kỹ năng số cho đồng bào dân tộc thiểu số không đơn thuần giúp người dân tiếp cận công nghệ mà còn góp phần nâng cao dân trí, phòng ngừa các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng và xây dựng thế trận lòng dân vững chắc nơi biên cương.
Chính vì vậy, cán bộ, chiến sĩ biên phòng không chỉ tuyên truyền tập trung mà còn trực tiếp xuống từng thôn bản, hướng dẫn bà con sử dụng nền tảng số một cách an toàn, hiệu quả.
CHỈ SỐ CHUYỂN ĐỔI SỐ & XẾP HẠNG TỈNH TUYÊN QUANG 2025
Việc duy trì mạng lưới Tổ công nghệ số cộng đồng với tinh thần"đi từng ngõ, gõ từng nhà" đang là cánh tay nối dài đắc lực của hệ thống chính trị.
Chuyển đổi số không đơn thuần là số hóa hồ sơ hay thay đổi quy trình hành chính, mà là chuyển đổi toàn diện phương thức lãnh đạo của hệ thống chính trị. Khi mỗi chi bộ trở thành một "chi bộ số", mỗi cán bộ là một "công dân số" và mỗi đảng viên là một hạt nhân lan tỏa trên không gian mạng, thì dữ liệu không còn chỉ để lưu trữ, mà trở thành nguồn lực phục vụ phát triển và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chính quyền.
Những mô hình số phủ sóng đại ngàn
Đối phó với việc tin giả nhanh chân hơn tin thật và giúp người dân phân biệt được rõ hơn tin giả - tin thật, Tuyên Quang đã tiên phong thử nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ phân tích dữ liệu dư luận, cảnh báo sớm các vấn đề "nóng" trên mạng xã hội, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước sự tấn công của thông tin sai trái.
Ngay từ năm 2025, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Tuyên Quang đã tổ chức tập huấn chuyên đề “Ứng dụng chuyển đổi số, công nghệ AI trong công tác tuyên giáo và dân vận; công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới”. Bởi lẽ, tỉnh đã nhận định, chuyển đổi số và AI không chỉ đơn thuần là việc áp dụng công nghệ mà còn là sự đổi mới tư duy, phương thức vận hành, hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động quần chúng. Qua đó, trang bị thêm kiến thức và kỹ năng cần thiết cho cán bộ để chủ động thích ứng, góp phần đưa công tác tuyên giáo, dân vận của tỉnh ngày càng đi vào chiều sâu, hiện đại và đạt hiệu quả cao hơn trong thời đại số.
Đào tạo chuyên sâu truyền thông số
Tỷ lệ cán bộ, công chức, viên chức chuyên trách làm công tác truyền thông, cán bộ làm công tác thông tin cơ sở được đào tạo chuyên sâu đạt:
Nguồn: Kế hoạch triển khai công tác truyền thông thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.
Một điểm nhấn đặc biệt trong quá trình chuyển đổi số của Tuyên Quang là việc thành lập Câu lạc bộ KOLs Tuyên Quang – mô hình được đánh giá là mới mẻ và cũng sớm nhất cả nước. Hiện Câu lạc bộ có khoảng 150 thành viên, trong đó có 20 đảng viên đang hoạt động trên nhiều nền tảng số.
Ở Lâm Bình, Bình An, chuyện những Hot YouTuber, TikToker như Triệu Thị Viện, Phùng Thị Mùi… vừa sản xuất nội dung số, vừa đảm nhận vai trò “đại biểu Nhân dân” đã kéo gần khoảng cách giữa Đảng bộ, chính quyền với Nhân dân.
Chị Phùng Thị Mùi (thứ 4 từ phải qua) dự Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ XI.
Có thể thấy, việc phủ sóng bằng những tin tốt, việc hay đã góp phần ngăn chặn tin giả nhanh chân hơn tin thật, theo đúng tinh thần “Lấy cái đẹp dẹp cái xấu” mà Đảng ta tập trung.
Cùng với cả nước, Thủ đô Khu giải phóng, Thủ đô kháng chiến hôm nay đang bước vào một “trận địa” mới – trận địa tư tưởng trên không gian số. Nếu trong những năm tháng cách mạng, mỗi cán bộ, đảng viên phải kiên định giữ vững niềm tin, tập hợp sức dân, bảo vệ căn cứ cách mạng thì hôm nay, yêu cầu ấy được tiếp nối bằng một phương thức mới: chủ động hiện diện, lan tỏa thông tin tích cực, bảo vệ cái đúng và củng cố niềm tin của Nhân dân trên không gian mạng. Khi mỗi cán bộ, đảng viên nêu gương từ cuộc sống thực đến xã hội ảo; khi mỗi chi bộ, thôn bản trở thành một “chi bộ số”, “thôn bản số”, mỗi người dân trở thành một công dân số có trách nhiệm, thì việc giữ trong sạch trận địa tư tưởng không còn là câu chuyện khó quản lý.
Nói đúng, làm hay, chia sẻ có trách nhiệm – Tuyên Quang đang xây dựng mỗi người dân trở thành một “điểm phát sóng” niềm tin – để cùng với đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên mới!